Verwantschap lezen in DNA-banden

Het DNA van elke vogel kun je uitschrijven als een lange rij chemische letters, hier getekend als gestapelde gekleurde banden. Tellen hoeveel banden tussen twee soorten verschillen laat zien welk paar zich het kortst geleden van een gemeenschappelijke voorouder afsplitste, ook al lijken hun lichamen totaal niet op elkaar.

Deze afbeelding hoort bij de volledige bibliotheek

Elke les is na publicatie 7 dagen vrij toegankelijk. Deze verscheen op 8 september 2026: de tekst blijft hier leesbaar, de afbeelding gaat open met een abonnement.

Bekijk de abonnementen, vanaf € 0,99 per week

De app is gratis. Een abonnement opent alle lessen, in elk schooljaar.

15 jaar: deze week vrij toegankelijk

Bekijk alle lessen voor 15 jaar

Op de afbeelding

De struisvogel, bovenaan naast de emoe en de kiwi.
De strook gekleurde banden onder de emoe: hetzelfde stuk DNA, band voor band gelezen.
De afwijkend gekleurde band in de strook van de struisvogel, waar de letter niet klopt met die van de twee andere vogels.
De hoge vork waar de lijnen van de emoe en de kiwi samenkomen: hun meest recente gemeenschappelijke voorouder.
De lage vork waar de lijn van de struisvogel aansluit: een veel oudere gemeenschappelijke voorouder.

Voorbeelden

Menselijk DNA en dat van de chimpansee verschillen in ongeveer één letter op honderd, waardoor onze gemeenschappelijke voorouder slechts enkele miljoenen jaren terug ligt.
Een DNA-test voor de rassenmix van een hond werkt net zo: het lab vergelijkt letterpatronen met referentierassen in plaats van af te gaan op het uiterlijk.

Belangrijkste punten

Hoe minder letters twee soorten verschillen, hoe recenter hun gemeenschappelijke voorouder.
Op elkaar lijken bewijst geen nauwe verwantschap: aparte lijnen kunnen vergelijkbare lichamen ontwikkelen.