Randen van bewegende platen

Vrij toegankelijk tot vrijdag 2 oktober

Wil je de les bewaren? Druk hem dan af zolang hij vrij toegankelijk is.

De buitenste laag van de aarde is gebroken in enorme bewegende platen. Waar deze platen samenkomen, kunnen ze uit elkaar gaan, tegen elkaar botsen, langs elkaar schuiven of onder elkaar duiken.

Op de afbeelding

De opening bij een uit elkaar gaande rand: twee platen bewegen van elkaar weg.
Het geplooide gebergte bij een tegen elkaar botsende rand: twee platen kreukelen omhoog.
De wegduikende plaat bij een wegduikrand: een plaat buigt en glijdt onder een andere.
De vulkanische opening boven de wegduikende plaat: gesmolten gesteente stijgt naar het oppervlak.
De zigzagscheur bij een langs elkaar schuivende rand: twee platen schuren zijwaarts langs elkaar.

Voorbeelden

De Mid-Atlantische Rug, waar de zeebodem langzaam uit elkaar gaat.
De Himalaya, waar twee landmassa's tegen elkaar botsen en hoge toppen vormen.

Belangrijkste punten

De platen bewegen een paar centimeter per jaar, ongeveer zo snel als nagels groeien.
Gebergten, vulkanen en aardbevingen komen vaak voor waar platen samenkomen.